Tövbe İstiğfar Duası: okunuşu, anlamı ve günde kaç kere

Tövbe istiğfar, işlenen bir günahtan dolayı Allah'tan bağışlanma dilemektir. En yaygın şekli Estağfirullah (أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ) sözüdür. Daha uzun hâli Estağfirullah el-Azîm, en kapsamlı hâli ise Seyyidü'l-İstiğfar duasıdır. Belirli bir sayı şart değildir; ancak Peygamber Efendimiz'in (s.a.v.) günde yetmiş ilâ yüz kere istiğfar ettiği rivayet edilmiştir.

İstiğfar ne demek?

İstiğfar kelimesi Arapça gh-f-r (غ ف ر) kökünden gelir ve bu kök örtmek, gizlemek anlamını taşır. Bağışlanma dilemek, bu dilde Allah'tan günahı ortaya çıkarmak yerine örtmesini istemek demektir. Aynı kökten gelen el-Gafûr ismi de çok bağışlayan anlamına gelir.

Tövbe ile istiğfar arasındaki fark

İki kelime çoğu zaman birlikte kullanılır, ama aynı şey değildir. İstiğfar geçmişe bakar: işlenmiş olan için bağışlanma dilemektir. Tövbe ise geleceğe dönüktür: o fiilden dönmek ve bir daha yapmamaya karar vermektir. „Estağfirullah ve etûbü ileyh“ ifadesi bu ikisini tek cümlede birleştirir, bu yüzden bir hatanın hemen ardından söylenmesi tavsiye edilir.

Tövbe istiğfar duası

El-Azîm, „Yüce“ demektir ve kısa forma eklenen bir sıfattır. Anlamı değiştirmez, kendisinden bağışlanma dilenenin yüceliğini açıkça söyler. Üçü de tek başına yeterlidir; hangisinin seçileceği kişiye kalmıştır.

Estağfurullah nasıl yazılır?

Arapçası tek bir şekilde yazılır: أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ. Türkçede ise iki yazım yan yana yaşar. TDK sözlüğünde kelime „estağfurullah“ olarak geçer; Arapça aslına bakan yazım ise „estağfirullah“ şeklindedir, çünkü fiil asteğfiru, yani „bağışlanma dilerim“ biçimindedir ve i sesini taşır.

İkisi de yanlış sayılmaz: biri Türkçede yerleşmiş söyleyişi, diğeri aslını esas alır. Dua olarak okurken as-tağ-fi-rul-LAH şeklinde, vurgu son hecede telaffuz edilir.

Günlük dilde „estağfurullah“ ne anlama gelir?

Türkçede estağfurullah, bir övgüye veya teşekküre karşılık „rica ederim, ne demek“ anlamında da kullanılır. Bu kullanım duanın kendisinden gelir: kişi övüldüğünde övgüyü üzerine almaz, Allah'tan bağışlanma dileyerek kendini geri çeker. Yani kelimenin nezaket anlamı, ibadet anlamının günlük hayata yansımasıdır.

Bu sayfanın konusu ikinci anlam değil, duanın kendisidir: ne zaman, kaç kere ve hangi lafzın okunduğu.

Günde kaç kere istiğfar çekilir?

Farz kılınmış bir sayı yoktur. Ancak iki hadis, Peygamber Efendimiz'in (s.a.v.) kendi ölçüsünü gösterir ve istiğfar çekerken genellikle bunlar esas alınır.

Ebû Hüreyre (r.a.) onun şöyle dediğini işittiğini rivayet eder: „Vallahi ben günde yetmiş defadan fazla Allah'tan bağışlanma diler ve O'na tövbe ederim“ (Buhârî, nr. 6307). Başka bir hadiste, el-Ağarr el-Müzenî'den (r.a.) rivayetle: „Kalbime zaman zaman bir perde iner ve ben günde yüz kere Allah'tan bağışlanma dilerim“ (Müslim, nr. 2702a).

Yetmiş ve yüz böylece en çok tutulan iki ölçüdür. Bunun yanında çok daha kısa ve düzenli bir uygulama vardır: Sevbân (r.a.), Peygamber Efendimiz'in (s.a.v.) namazı bitirince üç kere istiğfar ettiğini, ardından „Allahümme ente's-Selâm“ dediğini rivayet eder (Müslim, nr. 591). Her farz namazın ardından üç kere estağfirullah denmesi buradan gelir.

Günde yüz kere kulağa az gelir, ta ki denenene kadar. Zorluk söylemekte değil, sayıyı akılda tutmakta ve ertesi gün yeniden başlamaktadır.

Allah'a yaklaşmak ve zikri günlük bir alışkanlık hâline getirmek isterseniz, bunun için Tasbih Counter uygulamasını tavsiye ederiz: sizin yerinize sayar, hatırlatır ve ne kadar çektiğinizi kaydeder. Hiçbir şey yüklemek istemezseniz, online zikirmatik da aynı işi görür; hedefi 100'e ayarlı gelir, yalnızca hatırlatma ve geçmiş kaydı bulunmaz.

Start Counting Now

Track your counts easily with our app.

İstiğfar ne zaman yapılır?

Bir hatanın hemen ardından, büyük ya da küçük olsun, ilk karşılık budur. Her farz namazın hemen sonrasında üç kere. Sabah ve akşam zikirlerinde. Gecenin son bölümünde, ki Kur'an bu vakti açıkça bağışlanma dileyenlerle birlikte anar (Âl-i İmrân, 3:17). Bunların dışında, yürürken veya çalışırken, herhangi bir vesileye bağlı olmadan sürekli zikir olarak da söylenir.

İstiğfarın faziletleri

En çok anılan yer Nûh sûresidir. Nûh peygamber (a.s.) kavmini bağışlanma dilemeye çağırır ve bunun neye vesile olacağını sayar: „Rabbinizden bağışlanma dileyin; çünkü O çok bağışlayıcıdır. Böylece üzerinize gökten bol bol yağmur indirir, mallar ve oğullarla size yardım eder, size bahçeler verir ve sizin için ırmaklar akıtır“ (Nûh, 71:10-12).

Dikkat çekici olan şudur: sayılan karşılıkların hepsi manevî değildir. Yağmur, mal, evlat ve bahçeler bu dünyaya aittir. İstiğfar burada yalnızca bir borç silen değil, tıkanmış bir yolu açan şey olarak anlatılır.

Bu konuda sıkça İbn Abbâs'tan (r.a.) gelen bir hadis nakledilir: istiğfara devam edene Allah her sıkıntıdan bir çıkış, her kederden bir kurtuluş verir ve onu ummadığı yerden rızıklandırır (Ebû Dâvûd, nr. 1518). Şunu belirtmek gerekir ki bu hadis Elbânî tarafından zayıf (da'îf) sayılmıştır. Anlamı Nûh sûresindeki âyetle örtüşür, o âyet ise tartışmasızdır; yine de hadisin derecesini bilerek nakletmek daha doğrudur.

Seyyidü'l-İstiğfar

Kısa lafızların ötesinde, Peygamber Efendimiz'in (s.a.v.) bizzat „istiğfarın efendisi“ diye adlandırdığı uzun bir dua vardır: Seyyidü'l-İstiğfar. Şeddâd bin Evs'ten (r.a.) rivayet edilir ve sabah bir, akşam bir kere okunur; kısa lafızlar gibi ardı ardına tekrarlanmaz (Buhârî, nr. 6306). Arapça metni, okunuşu, anlamı ve fazileti için Seyyidül İstiğfar duası sayfasına bakabilirsiniz.